Haarlemse meesters en de Gouden Eeuw

Haarlemse meestersSalomon van Ruysdael, Reizigers bij ´herberg de witte Zwaan´, Olieverf op doek, 79 x 110,5 cm. 1662

Haarlemse meesters uit Boedapest: Salomon van Ruysdael, Reizigers bij herherg de Witte Swaen, 1661, olieverf op doek: , 79 x 110,5 cm

Haarlemse meesters vind je niet alleen in Hollandse Musea. Neem de expositie  ‘’Hollandse meesters uit Boedapest” in het Frans Hals Museum. Ze waren te zien tot 12 februari 2017. Ze kwamen uit een van de mooiste verzamelingen ter wereld: het Szèpmüvészeti Museum in Boedapest.

Willem Buytewech, Vrolijk gezelschap, olie op canvas, oil on canvas 72,6 x 65,4 cm, 1620/22

Willem Buytewech, Vrolijk gezelschap, olie op canvas, oil on canvas 72,6 x 65,4 cm, 1620/22

Haarlemse meesters leden een verborgen bestaan in het het Szèpmüvészeti Museum in Boedapest. Totdat het museum besloot tot een ingrijpende verbouwing. Dat gaf het Frans Hals Museum om 80 werken van Hollandse meesters naar Haarlem te halen. Onder hen bevinden zich ook veel Haarlemse meesters. Zij hadden grote invloed op de schilderkunst van de Gouden Eeuw,

Frans Hals

In de expositie lag het accent op vernieuwing tijdens de Gouden Eeuw (1602-1672). Zo  waagde Frans Hals (1582/83-1566) zich aan het maken van een dubbelportret. Wellicht liet hij zich daarbij inspireren door zijn tijdgenoot Peter Paul Rubens. Tot de zeer weinig schilders van deze dubbelportretten behoorde ook de Vlaamse schilder Anthony van Dijck (1599-1641). Van hem zien we ‘’het portret van een echtpaar”.
`Hoe of deze werken in Boedapest kwamen?” hehaalt conservator Marrugje Rikken de vraag. “Hongaarse adelijke families, zoals de Esterhazys en konig Mikos II verzamelden naast Italiaanse kunst ook kust van Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw.”

Willem Claesz Heda

In de Gouden Eeuw ontstond in Haarlem het genre van banketstillevens dankzij een werk van Floris van Dijck (1575-1651). De overvloedige zaligheden doen je watertanden. Wellicht was het een reactie op de soberheid van destijds enige toegestane religie en wel die van het Calvinisme.
Mooi is ook het doek ‘’Stilleven met ham, zilveren karaf en een roemer’’ van Willem Claesz Heda. In dit portret toont deze schilder van de Haarlemse meester zich vooral kundig in het schilderen van metalen voorwerpen en stof.

Willem Claesz Heda, Stilleven met ham. zilveren karaf en een roemer, 1656. olieverf op paneel 78 x 80,3

Willem Claesz Heda, Stilleven met ham. zilveren karaf en een roemer, 1656. olieverf op paneel 78 x 80,3

Jacob van Ruysdael

De Haarlemmer Jacob van Ruysdael (1628-1682)geldt als de grote vernieuwer van de natuur binnen het Hollandse landschap. Evenals zijn tijdgenoten en voorgangers schilderde hij ook veel duinlandschappen, maar schilderde de details meer natuurgetrouw.
Evenals zijn neef Jacob stond ook diens oom Salomon (1600-1670) bekend om zijn landschappen. Vanaf de jaren 1640 ontwikkelt zich in zijn werk een narratieve stijl.
Elk tafreel is een verhaal op zich, zoals ook op zijn doek ´´Reizigers bij herberg de Witte Zwaan (zie bovenste foto)” . Koeien zoeken verkoeling in het water. Er hangt was te drogen en een koetsier wacht geduldig op klanten.

Jan Steen

Haarlemse meesters verluchtigden de kunst met genrestukken. Aan het begin van de 17e eeuw zien we in Haarlem een nieuw genre en wel dat van ’vrolijke gezelschappen’’. Esias van der Velde waagde zich hier aan als eerste. Hij was lid van het Haarlemse Lucasgilde samen met Willem Pietersz Buytewech. Van hem zie we het werk ‘’Vrolijk gezelschap’’.
Uiteraard toont de expositie ook werk van Jan Steen (1626-1679). Hoewel geboren en overleden in Leiden woonde hij tussen 1661 en 1670 in Haarlem. Uit deze meest vruchtbare periode uit zijn schildersloopbaan zien we ‘’het bordeel’’. Een frivole vrouw in fluweel toost met een wijnglas uitdagend op de toeschouwers.

Haarlemse meesters, Jan Steen, de koppelaarster, olieverf op doek 61,6 x 46, 1665/68

Jan Steen, de koppelaarster, olieverf op doek 61,6 x 46, 1665/68

 

‘’Hollandse Meesters uit Boedapest’’ toonde ook:

        • ● Tekeningen; tekeningen werden in de 16-17eeeuw steeds belangrijker als kunstwerk. De Haarlemmer Maarten van Heemskerck (1498-1574) geldt als eerste Nederlandse meester met een groot aantal bekende tekeningen op zijn naam.
          ● Gavin Wade: een project van de Britse kunstenaar Gavin Wade in het kader van de serie Nieuw & Oud. Hierin gaan kunstenaars een gesprek aan met de historische collectie en het gebouw;
          ● Historiestukken; Historiestukken kenden in het rijke roomse Haarlem een lange traditie. Kerken, gemeentebesturen, stadsbestuur en gegoede burgerij gaven hiertoe opdrachten aan Maarten van Heemskerck (1498-1574), Cornelis Corneliszn van Haarlem en anderen;

    Wist je dat?

    Wist je dat het Frans Hals Museum samen met de Hallen het thema humor centraal stellen in 2017?

  • Gewoon doen: het Frans Hals musuem en/of svepmuveszeti museum.

2 gedachten over “Haarlemse meesters en de Gouden Eeuw

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *