Lachen: expositie over HUMOR in de kunst

Lachen. Herr Seele / Kamagurka, MORNING TRUMP!, 10/11/2016 Acrylverf op papier Naar Edwar Hopper

Lachen. Herr Seele / Kamagurka, MORNING TRUMP!, 10/11/2016 Acrylverf op papier Naar Edwar Hopper

Lachen, dat wordt het deze zomer in het Frans Hals Museum en de Hallen in Haarlem. Bekende Nederlanders wijzen je op hilariteiten vanaf 20 mei t/m 10 september 2017.

Hans Citroen Het Blauwe van de lucht, 1976 Fotografie Collectie Eveline de Bruin

Hans Citroen, Het Blauwe van de lucht, 1976, Fotografie, Collectie Eveline de Bruin

Dada

Lachen om kunst speelt al een rol in de kunst sinds de komst van Dada in 1916. Soms met een knipoog, soms als een cartoon en een andere keer als een parodie.
Dada protesteerde als en rebelse kunstbeweging met veel lawaai en humor tegen de burgercultuur en de Eerste Wereldoorlog. Opzettelijk ondergroeven de kunstenaars de algemene normen waaraan kunst diende te voldoen.

Mona Lisa met een snor en baard

Er ontstonden composities van beeldende kunst, poëzie, theater en grafisch ontwerp. Zo kreeg een reproductie van de Mona Lisa een snor en een baardje dankzij de rebelse dadaïst Marcel Duchamp.
Ondanks haar kortdurende bestaan, oefende Dada grote invloed uit. Dada schamperde met de realiteit door van bekende voorwerpen net iets anders te maken. Het werk was speels en bevatte humor.

17e eeuwse meesters

Ook in de 17e eeuw lieten beeldende kunstenaars het publiek lachen. Zo zie je het drieluik van De kindermoord te Bethlehem (1591) van Cornelis Cornelisz. van Haarlem. Ook de Haarlemmer Frans Hals (1582-1666) stond tijdens de Gouden Eeuwbekend als de meester van de lach.
‘’De oude meester Frans Hals werd maar liefst 86 jaar. Je kon met hem lachen. Hij hield van een borreltje. En hij zou het enorm leuk gevonden hebben, dat nu in zijn museum humor centraal staat.”

Peter Pontiac De kindermoord [vrij naar het schilderij van Cornelis van Haarlem uit 1591 in het Frans Hals Museum), 1996 Acrylverf op doek Particuliere collectie

Peter Pontiac, De kindermoord [vrij naar het schilderij van Cornelis van Haarlem uit 1591 in het Frans Hals Museum), 1996, Acrylverf op doek, Particuliere collectie

Lachen? Het is maar hoe of je het bekijkt

Zo speelt humor gedurende vele eeuwen al een rol in de kunst, Soms direct herkend en soms nauwelijks gezien. Terecht heeft de expositie daarom als ondertitel: ‘’ik zie ik zie, wat jij niet ziet’’. En wie kan je daarop beter wijzen dan artiesten met een oog voor humor?
Het Frans Hals museum koos dan ook als gidsen voor deze expositie voor de Bekende Nederlanders: Erik van Muiswinkel, Sylvia Witteman, Vincent Bijlo en Katrijn Van Bouwel. Met hun associaties prikkelen ze je fantasie en ga je als vanzelf lachen.
https://www.youtube.com/watch?v=_m82sd6ocqU

Teun Hocks Zonder titel, 1990 Olieverf, zwart-witfoto Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in bruikleen aan het Noord-Brabants Museum

Teun Hocks, Zonder titel, 1990, Olieverf, zwart-witfoto, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in bruikleen aan het Noord-Brabants Museum

Nog meer humor in het Frans Hals Museum:

• Studio HaHaHalsStap in de Gouden Eeuw en breng de humor tot leven. Je kruipt in de huid van een 17e-eeuws personage voor een humoristische groepsfoto.
De kunst van het lachen. Humor in de Gouden Eeuw. Zelden zijn meer humoristische schilderijen gemaakt dan in de Nederlandse Gouden Eeuw.  11 november 2017 t/m 18 maart 2018.
• De Hallen. In de Hallen van Haarlem op de Grote Markt zijn voorbeelden te zien van Nederlandse humoristische kunst. Niet alleen uit de dadaïstische beweging, maar ook uit surrealisme, popart en Fluxus. Dit samen met humoristische werken uit de hedendaagse kunst Te zien t/m 3 september 2017.
• Humor.101 jaar lachen om kunst wordt begeleid door een geïllustreerde catalogus. Het project Humor. 101 jaar lachen om kunst wordt mogelijk gemaakt door ruimhartige ondersteuning van de Van Toorn Scholten Stichting

Wist je dat?

Wist je dat zelfs de door Cornelis Corneliszn van Haarlem  (1562-1638) verbeelde ”kindermoord” als humor wordt gezien? Alle mannen staan er spiernaakt op. De naakte waarheid voor mij is: dit is geen humor maar aanstootgevend.
Erik van Muiswinkel ziet er wel de humor van in. Vrolijk noemt hij het een ”kolossaal olieworsteltoernooi met licht erotische ondertoon”.
Humor, het is maar hoe of je het bekijkt.

Kortom: zie je het soms even niet meer zitten, ga dan naar het Frans Hals Museum of de Hallen om eens even lekker te lachen.

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *