Expositie Vrijheid in Verbondenheid: Vrijheid is niet zo vanzelfsprekend

Peter den Oudsten (burgemeester van Groningen) ontvangt het boek ''Het Geloof van Oranje'' tijdens de opening van de expositie Eenheid in Verbondenheid, Van links naar rechts) burgemeester Peter den Oudsten, schrijfster Marianne Visser van Klaarwater, portretschilder Gustave Nouel, oud-voorzitter Oranjevereniging Groningen Tonnis Wierenga, fotograaf Jaap de Jonge, Syrische kunstenares Abna Yaseen

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, MartiniPlaza Groningen, 26 januari 2018. Peter den Oudsten (burgemeester van Groningen) ontvangt het boek ”Het Geloof van Oranje” tijdens de opening. Van links naar rechts) burgemeester Peter den Oudsten, schrijfster Marianne Visser van Klaarwater, portretschilder Gustave Nouel, oud-voorzitter Oranjevereniging Groningen Tonnis Wierenga, fotograaf Jaap de Jonge, Syrische kunstenares Lubna Yaseen (MartiniPlaza Groningen, 26 januari 2018(. Foto: Menne Vellinga.

Verbaasd kijk ik naar foto’s van de slag om Groningen in april 1945. Het tekent de slag om de vrijheid van het laatste stukje bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.‘’Bij Paterswoldseweg begon de vrijheid’’, vertelt Jaap de Jonge me. Samen met Tonnis Wieringa organiseert hij de expositie Vrijheid in Verbondenheid in de theaterlounge van MartiniPlaza in Groningen. te zien tot en met 27 mei 2018).

Expositie Eenheid in Verbondenheid; synenergie tussen Marianne Visser van Klaarwater en Gustave Nouel, resp. schrijfster en portretschilder Gustave Nouel

Expositie Vrijheid in Verbondenheid; synenergie tussen Marianne Visser van Klaarwater en de Arubaanse portretschilder Gustave Nouel, resp. schrijfster en illustrator van ”Het geloof van Oranje: eenheid, verbondenheid, tolerantie” l

Aan het begin van de expositie Vrijheid in Verbondenheid zie ik een exemplaar van de Nieuwe Provinciale Groninger Courant. Het beschrijft de teleurstelling na D-day, ofwel de invasie in Normandië op 6 juni 1944. ”We waren van mening, dat ons land in enkele stonden zou overgaan als een vinkentouw” (vinkentouw = overgaan tot bevrijding).‘’

Expositie Vrijheid in Verbondenheid; God beschikte anders

‘’Maar God had anders beschikt’’, lees ik verder. ‘’Nog enkele maanden moesten verlopen alvorens we een juichkreet konden aanheffen. Het zuiden van het land werd bevrijd, maar de rest moest wachten. Er is toen ontzaglijk veel geleden.”
Geschokt door het oorlogsgeweld lees ik verder over de slag om Groningen. Van 13 tot 16 april 1945 vochten 7000 Canadese militairen tegen de Duitsers. Groningen doorleefde tot die tijd redelijk ongeschonden de oorlog.
Dat veranderde drastisch door de vele beschietingen in de laatste dagen van de bezetting. De Duitsers waren goed voorbereid met veel sluipschutters op de daken in de binnenstad. De Grote Markt en de omliggende straten gingen voor een groot deel in vlammen op.

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, collage van de Bevrijding van Groningen

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, collage van de Bevrijding van Groningen

Expositie Vrijheid in verbondenheid, de Nederlandse vlag op de Martinitoren

Op 16 april gaven de Duitsers zich over. De munitie was op. Op de Martinitoren wapperde weer de Nederlandse vlag. Burgemeester Cort van der Linden was weer thuis in Groningen. Ongeveer 270 gebouwen waren verwoest of beschadigd.
De gemeente Groningen besloot niet over te gaan tot herstel maar tot nieuwbouw. Zo ontstond er een nieuwe stad met nieuwe kansen.
Nederland was nog doordrongen van het geloof in God. De Nieuwe Groninger Provinciale Courant schreef: ‘’God alle eer moet de grondtoon zijn waarin ons land herboren wordt en weer oprijst uit de golven van ellende en nood. Wij mogen ons werk hervatten. En wij willen dat ook. Met volle overgave des harten. Er komt een andere tijd.’’

Geloof van Oranje, Wil;helmina, een portret bvan Gustave Nouel m hl

In Het geloof van Oranje staat koningin Wilhelmina centraal als  boegbeeld van het verzet hoe omstreden dan ook wegens haar vlucht naar Engeland. Portret Gustave Nouel.

Expositie Vrijheid in verbondenheid: een andere tijd

En er kwam een andere tijd. Kerken verdwenen en moskeeën verschenen. Maar werd vrijheid daarmee vanzelfsprekend? ‘’Nee’’, zegt fotograaf Jaap de Jonge. Samen met Tonnis Wierenga organiseerde Jaap de expositie Vrijheid in Verbondenheid.

Overzicht Expositie Vrijheid in Verbondenheid, tot en met 27 mei te zien in MartiniPlaza te Groning

Overzicht Expositie Vrijheid in Verbondenheid, tot en met 27 mei te zien in MartiniPlaza te Groning

Expositie Vrijheid in Verbondenheid: vluchtelingen

’Helaas’’, zegt Jaap, ‘’geldt deze vrijheid voor velen nog steeds niet, zoals we zien tijdens de expositie.” Geraakt kijk ik naar de foto’s van Jaaps serie ‘’Op zoek naar een nieuwe vrijheid’’.
Deze betreft vluchtelingen uit oorlogsgebieden, geportretteerd in twee asielcentra in Noord-Nederland.
Ik zie de eenzaamheid en het verloren voelen in de worsteling op weg naar een nieuw bestaan. De geportretteerde mannen komen uit Syrië, Even later raak ik met ze in gesprek.
Ik vertel hen het jaar 2010. Syrië was in januari 2010 gastland van de vakantiebeurs in Utrecht. Syriërs nodigden me uit om hun land te bezoeken. Ze waren trots op hun land. Op 15 maart 2011 brak de oorlog uit. Vrijheid is niet zo vanzelfsprekend.

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, werk van de Syrische vluchtelinge Lubna Yaseen

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, werk van de Syrische vluchtelinge Lubna Yaseen

Expositie Vrijheid in Verbondenheid: homoseksuelen

Vrijheid is ook niet altijd vanzelfsprekend voor homoseksuelen. Niet iedereen accepteert een andere geaardheid.
Eenmaal weer thuis ontdek ik dat Jaap ook een boek maakte. Zelf 48 jaar gelukkig getrouwd met zijn man Klaas maakte Jaap honderd portretten van homoseksuele mannen in tekst en beeld.
Het boek ‘Kijk mij eens!’ (uitgegeven door Studio Van Stralen in Groningen) maakte Jaap in 2015. Het heeft geen plaats in de expositie. Over de sociale acceptatie van homoseksuelen geeft Jaap trouwens ook lezingen.

Koningshuis: symbool vrijheid in verbondenheid

.
Als symbool van vrijheid in verbondenheid staat het koningshuis. Blikvanger van deze expositie zijn dan ook de door Gustave Nouel geschilderde portretten van vorsten van het Oranjehuis. Deze staan ook in het boek ‘Het geloof van Oranje: vrijheid, verbondenheid, tolerantie.’’
Dit boek is een artistiek samenwerkingsproject tussen Gustave Nouel en de schrijfster Marianne Visser van Klaarwater over 500 jaar historie van Oranjevorsten en de ontwikkeling van Nederland.

Ook de heer S.Boon, voorzitter stichting Oranjefeesten Apeldoorn toonde veel interesse in Het geloof van Oranje tijdens de opening van de Expositie Vrijheid in Verbondenheid op 26 januari in MartiniPlaza te Groningen

Ook de heer S.Boon, voorzitter stichting Oranjefeesten Apeldoorn toonde veel interesse in Het geloof van Oranje tijdens de opening van de Expositie Vrijheid in Verbondenheid op 26 januari in MartiniPlaza te Groningen

Vrijheid in Verbondenheid: hoe doen we dat?

Hoe kunnen we in ons eigen leven het begrip vrijheid vormgeven?
Deze vraag stond centraal in het openingswoord van Peter den Oudsten, burgemeester van Groningen. ‘’Door zelf aan anderen de door ons zelf gewenste en gegeven vrijheid ook te gunnen aan anderen. We moeten ons in onze eigen vrijheid met elkaar verbinden. Dan hebben we het goed. Een land als Nederland kan dat als geen ander.’’
Na deze woorden schonk Tonnis Wieringa als oud-voorzitter van de Oranjevereniging Groningen aan de burgemeester het boek ’Het geloof van Oranje: vrijheid, verbondenheid, tolerantie’

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, de deelnemende kunstenaars

Expositie Vrijheid in Verbondenheid, de deelnemende kunstenaars

Expositie Vrijheid in verbondenheid: de kunstenaars

Het gaat te ver om alle kunstenaars te benoemen, daarom beperk ik me tot enkele:
● Jaap de Jonge, kijk mij eens, 100 portretten van homoseksuelen. <“https://www.bol.com/nl/p/kijk-mij-eens/9200000049805395/”>https://www.bol.com/nl/p/kijk-mij-eens/9200000049805395/
● Lubna Yaseen: ‘Verscheurde Schoonheid’,kleurrijke werken en ontroerende gedichten over haar door oorlog verscheurde vaderland Syrië. Mij raakte vooral het vele rood in deze werken. Rood is voor mij de kleur van leven. Een leven dat in Syrië zwaar bevochten wordt. Door de woorden van het gedicht voelde ik wat het is om vluchteling te zijn.
● Danny Rebel: aangrijpende foto’s over kinderarbeid in mijnen en elders. ‘’Aan hun handen kleven droppels bloed.’’ Ik zag geen gezichten van kinderen maar van voor en door het leven beschadigde volwassenen zonder enige vorm van liefde of medemenselijkheid.
● Gemma van Gennip: Zoektocht naar identiteit, portretten van travestieten en transgenders. In haar woeste tekeningen herkende ik een zoektocht naar het gewoon jezelf kunnen en mogen zijn.
● De expositie Eenheid in Verbondenheid is te zien in de theaterelounche van MartiniPlaza en gratis te bezoeken.
● ‘’Het geloof van Oranje, vrijheid, verbondenheid, tolerantie’’ (Den Haag, U2pi, 2015). Een boek vol levensverhalen van Oranjevorsten en portretten gedurende de 16e tot en met de 21 eeuw. Het boek is tijdens de expositie te koop of te bestellen. https://www.cultuurblogger.nl/2017/11/21/oranjevorsten-geloof/

Wist je dat?

Wist je dat koningin Wilhelmina centraal staat in ‘’het geloof van Oranje’. Hoe omstreden dan ook wegens haar vlucht naar Engeland, beschreef ik haar als boegbeeld van het verzet. Haar woorden over haar voorvaderen vormden voor mij naast gedegen onderzoek de bron voor het schrijven van het boek.

Kijk voor meer info over het werk van Jaap de Jonge op zijn website:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *