Brielle: op stap met burgemeester Gregor Rensen in stad van de Geuzen

Brielle, onder toezicht van het koningspaar schenk ik de heer G.Rensen, burgemeester van Brielle, in de raadszaal van het Stadshuis mijn boek ''het geloof van Oranje''

Brielle, onder toezicht van het koningspaar schenk ik Gregor Rensen, burgemeester van Brielle, in de raadszaal van het Oude Stadhuis het door mij geschreven en door Gustave Nouel geïllustreerde boek ”het geloof van Oranje.” Daarna liet de burgemeester aan Peter en mij zijn stad zien.

Brielle (Den Briel) werd op 1 april 1572 veroverd door de Geuzen. Dat leerden we op school. ‘’Het echte verhaal is minder heroïsch’’, vertelt burgemeester Gregor Rensen. Hij nodigde mij en mijn man Peter Lasschuit uit voor een bezoek aan zijn stad.

"<yoastmark

In het Stadskantoor wijst burgemeester Gregor Rensen hij op een grote landkaart. Wie zien Brielle omgeven door water met als belangrijkste de Maas. ‘’Door haar open verbinding met de zee was Brielle een belangrijk knooppunt voor schepen. We leefden van de handel en visserij’, zegt Gregor Rensen.

Brielle en het toerisme

Sinds het afsluiten van de Maas in 1950 vormt het toerisme een belangrijke inkomstenbron. Cultuur en natuur vormen de grote trekpleisters voor een bezoek aan deze oude vestingstad.
Natuur en mogelijkheden tot recreatie bieden het Oostvoornse- en Brielsemeer. ‘’Ook de brede stranden van het Natura 2000 gebied bij Oostvoorne zijn prachtig. Je ziet op de zandplaten daar meer zeehonden dan op de Wadden’’, zegt Gregor Rensen. Boeiend vindt hij Futureland. In dit informatiecentrum op de Tweede Maasvlakte vind je de geschiedenis over de aanleg en uitbreiding van de imposante Rotterdamse Haven.

Brielle en de Watergeuzen

‘Hoe zit het nu met de Watergeuzen?’’ vraag ik. In het kort schetst Gregor Rensen de inname van den Briel op 1 april 1572. ‘’Tot de komst van Alva verbleven de Geuzen op zee en in havens aan de Engelse kust.
In 1572 beval koningin Elisabeth hen te vertrekken. Een sterke wind dreef hen naar de kust van de Zuidelijke Nederlanden. De in Den Briel geboren edelman Blois van Treslong (1529-1594) gaf het bevel om naar Brielle te zeilen.
Op dat moment verbleven er slechts weinig Spaanse soldaten in de stad. Na een halve dag onderhandelen met het stadsbestuur konden de Geuzen de stad in. Zo namen ze Den Briel in zonder één slachtoffer te maken,’’ zegt de burgemeester.
Hij vertelt er nog een leuk detail bij. ‘’De burgemeester heette Koekenbakker. Dus je begrijpt, waar dat scheldwoord vandaan komt.’’

"<yoastmark

Brielle en het Zeemans Asyl

Aan de herdenking van 300 jaar inname van de stad op 1 april 1572 dankt Brielle het in neoclassicistische stijl gebouwde Zeemans Asyl. Het gold als een blijvende herinnering aan de heldendaad van de Watergeuzen. Het was bedoeld om onderdak te bieden aan oude en gebrekkige zeelieden.
Koning Willem II legde op 1 april 1872 de eerste steen. Een landelijke inzameling bood alleen voldoende financiën voor de bouw van het hoofdgebouw en 4 huisjes. Dankzij een gulle gift van Alexander Verhuell (1822-1897) kon men de linkerzijde aanbouwen. In de regentenkamer mogen we even binnenkijken om de sfeer van toen te proeven.
Buiten geniet ik van het sfeervolle hofje en zijn rozenstruiken, Temidden van dit feest van geur en kleur staat het standbeeld van de zeenymph. Levensgroot rijst ze op uit zee met in haar rechterhand en vlag met het wapen van de Oranjes. Met haar andere hand verwijst ze naar de monding van de Maas van waaruit de Watergeuzen in 1572 Brielle veroverden.

Brielle, de Nymph

Brielle, de Zeenymph

Brielle en het religieus erfgoed

Via een steeg lopen we naar de Sint Catharijne- ofwel Grote Kerk. Daar neemt Gregor Rensen ons mee naar het glas-in-loodraam van Angelus Merula (1482-1557). Links zie ik een kruis, maar rechts niet meer. ‘’Is hij van zijn geloof gevallen?’’ vraag ik.
‘’Ze zagen in hem een ketter’’, legt Gregor Rensen uit. ‘’Als priester kwam Merula als een van de eersten in opstand tegen de katholieke kerk. Volgens hem verrijkten zij zich ten koste van de armen.’’
Veroordeeld door de inquisitie wachtte Angelus Merula de brandstapel. Hij liet zijn woonhuis na aan Brielle om er wezen in te huisvesten. ‘’Vlak voor de brandstapel kreeg hij een hartaanval. ‘’God greep in’’ zeggen we in Brielle’’, legt Gregor Rensen uit.

"<yoastmark

Brielle en het vorstenhuis van Oranje

Een ander raam is dat van de huwelijksinzegening van Willem van Oranje met Charlotte de Bourbon. ‘’Zij was zijn derde vrouw. Een klein probleempje was, dat hij officieel nog getrouwd was met zijn tweede vrouw Anna van Saksen. Daar wist een college van dominees wel raad mee.
Vijf dominees verklaarden op 11 juni 1575 na gedegen onderzoek voldoende bewijs te hebben gevonden over de ontrouw van Anna van Saksen. De prins was vrij om naar goddelijk en menselijk recht een nieuw huwelijk aan te gaan. Dat deed hij op 12 juni 1575 in deze kerk.’’
Er bestaat meer verband tussen deze kerk en de Oranjes. ‘’Vanaf de toren wuifde Mary Stuart II eind 1688 haar man stadhouder Willem III uit. Hij voer met 500 schepen en meer dan 20.000 soldaten uit naar Engeland om de Engelse kroon te veroveren,’ vertelt de burgemeester.

"<yoastmark

Brielle en economische tegenspoed

Rond 1500 kreeg Brielle te maken met economische tegenspoed. De handelspositie nam af door de opkomst van Rotterdam. De inkomsten daalden. Er braken stadsbranden uit. Brielle kreeg te maken met onheil.
Dat kreeg vooral zijn weerslag in de bouw van de Catharijnekerk. Bij het leggen van de eerste steen op 23 mei 1417 voorzag het volk van Brielle een toren van 110 meter. Bijna 40 jaar later was de toren gevorderd tot 60 meter.
Rond 1500 kwam de bouw stil te liggen. Het koor en de zijbeuken zijn er nooit meer gekomen. Toch is het een imposante kerk. Een maquette in de kerk en een plakkaat op de buitenmuur onthullen meer over de ambities van de bewoners van Brielle.

"<yoastmark

Brielle en Hans Goedkoop tijdens dagtocht Historizon

Om elf uur nemen we plaats in de Sint Catharijnekerk om te kijken en te luisteren naar Hans Goedkoop en Camerata Trajectina. Gedurende anderhalf uur nemen ze ons mee naar de tachtig jarige oorlog. Dit boeiende stuk theater is onderdeel van de dagtocht ‘’in opstand’’ van organisatie Historizon.
Hans Goedkoop rekent af met de heldenstatus van Willem van Oranje. Na zijn woorden volgt het muziekstuk ‘’o ghy Nederlanden zeer fel’’ van Camerata Trajectina.
Ons prins is maer eenen man
Veel helpen hy ons niet en kan
Maer soo ghy brenght om het leven
Daer zal menigh paep om sneven’’

Een held ging ten onder. ‘’Wat kan die enen man helpen? Er kwamen slechts twee rouwbrieven. Laat het door je hoofd gaan. Hij was mislukt’’, stelt Hans Goedkoop.

Brielle, Hans Goedkoop haalt Willem van Oranje van zijn voetstuk tijdens dagtocht Historizon

Brielle, Hans Goedkoop haalt Willem van Oranje van zijn voetstuk tijdens dagtocht Historizon

 

De Smaeck van Brielle

Gregor Rensen, burgemeester van Brielle, Peter en ik staan op en lopen naar restaurant ‘’de Smaeck van Brielle’’. Daar genieten we van een voortreffelijke lunch met als entree een stuk zalm en als hoofgerecht longhaas.
Gelegen aan het oudste pleintje van Brielle en in de schaduw van de Grote Kerk herinnert ‘’de Smaeck van Brielle’’ aan de tijd van Alva. ‘’De muur stamt nog uit die tijd’’. Op deze gezellige locatie zie ik in gedachten Alva zitten. Hij drinkt wijn. De kleur is even rood als het bloed van zijn vele slachtoffers.

"Brielle,

Nog meer te zien in Brielle

Angelus Merula Weeshuis, gesticht door Angelus Merula. Ooit bedoeld voor wezen wonen er nu ouderen.
De Smaeck van Brielle; gezellig en zeer goed restaurant gelegen aan het oudste pleintje van Brielle.
● De Hoofdwacht (1789). Restaurant met rijke historie en mooi terras aan het water. Gebouwd in Lodewijk XIV-stijl.
● Oude stadhuis van Brielle (1792); ontworpen in Lodewijk XVI-stijl door de architect Johannes van Westenhout is het oude stadshuis een gewilde trouwlocatie. Verder biedt het onderdak aan de VVV.
Het Historisch Museum den Briel toont o.a. een interessante expositie over de 80-jarige oorlog. Gehuisvest in het oude stadshuis is het op de allerhoogste verdieping na geschikt voor mensen, die slecht ter been zijn.
● Op 12 oktober organiseerde de organisatie Historizon een dagtocht naar Brielle met als thema de 80-jarige oorlog en met medewerking van Hans Goedkoop.

Brielle en Geloof van Oranje

In het door mij geschreven en door Gustave Nouel geïllustreerde boek ‘’Het geloof van Oranje’’ schreef ik over Brielle het volgende: ‘’Op 1 april 1572 veroveren de watergeuzen den Briel. Dit geeft het signaal voor de algemene volksopstand waarop Willem en Lodewijk al vijf jaar hopen. Binnen twee maanden scharen zich 26 steden in Holland en Zeeland achter de prins. Tot deze steden behoren invloedrijke personen uit lutherse en calvinistische kringen.’’

Marianne Visser van Klaarwater: Het Geloof van Oranje: eenheid, verbondenheid, tolerantie''Met illustraties van de Arubaanse kunstschilder Gustave Nouel.

Marianne Visser van Klaarwater: Het Geloof van Oranje: eenheid, verbondenheid, tolerantie” Met illustraties van de Arubaanse kunstschilder Gustave Nouel.

Wist je dat?

Wist je dat Brielle 371 rijksmonumenten en 43 gemeentemonumenten telt? Samen met Harlingen telt ze de meeste monumenten per inwoner.

Kijk voor meer info over Brielle op de website van Beleefbrielle.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *