Frans Hals, verguisd tijdens zijn leven maar een idool voor impressionisten

Frans Hals Museum als Bedevaartsoord voor impressionisten

Frans Hals; sinds 1868 trokken impressionisten massaal naar Haarlem wegens de losse schilderstijl van de meester uit de Spaarnestad. 

Frans Hals veroorzaakte tweehonderd jaar na zijn overlijden een stormvloed naar Haarlem. Massaal reisden impressionisten naar de Spaarnestad. De impact hiervan zie je tot en met 24 februari in de expositie ‘’Frans Hals en de Modernen.’’

"<yoastmark

Kunstcritici verguisden Frans Hals sinds de 18e eeuw. Ze noemden hem een slechts voorbeeld. Ze brachten zijn losse schilderstijl in verband gebracht met zijn ‘lichtzinnige’ levenswijze. Totdat ze hem in 1868 weer ontdekten. Hoe kon dat gebeuren?

Frans Hals en de kunstcriticus

Het begin van de expositie  opent met een film over de Franse kunstcriticus Théophile Thoré-Bürger (1807-1869).
Zijn lovende artikelen over het werk van Frans Hals (1582-1666) ontketenden een stormvloed naar Haarlem. Kunstenaars reisden per trein of postkoets naar het Frans Hals Museum. Onder hen waren Manet, Liebermann, Singer Sargent en Van Gogh.

Frans Hals Museum, Vincent van Gogh, Frans Hals en de modernen,

Frans Hals Museum, Vincent van Gogh, Frans Hals en de modernen, Foto: PH.GJ van Rooij

Ruwe kindermoord en vrolijke straattaferelen

Na deze introductie volgt een korte terugblik op de voorgangers van Frans Hals. We zien o.a. ‘’de kindermoord van Bethlehem’’ van Cornelis Coneliszoon van Haarlem (1562-1638). Een uiterst wrede scene met sterk gespierde babymoordenaars en schreiende moeders.
Liever kijk ik naar de ruimte met als thema ‘’straatrumoer’’ met zijn door Hals geschilderde volkse types. De vrolijke drinkers en kinderen raakten ook Vincent van Gogh.
Van Gogh omschreef het werk van  Hals als volgt:
’Hij schildert als een dronkenlap de oude gekke visverkoopster, de mooie zigeunerhoer, een dikke kok. Meer dan dat kende hij niet. Het is zo mooi als Zola, maar gezonder en vrolijker. Zij het net zo levend.’’

"<yoastmark

 

Kopie na Kopie van het werk van Frans Hals

De expositie  toont hoe schilders kopie na kopie zijn werk nabootsten. Hun brede penseelstreken en andere aspecten zoals licht-donker contrasten laten zich vergelijken met het werk van de Haarlemse meester.  In de expositie zie je ze vlak bij elkaar.
Frans Hals immense doek van ‘’de cavalerie van de burgerwacht van sint George’’ vindt zijn replica in de werken van Antoine Vollon en John Singer Sargent.
Ze schilderden voortreffelijk, Toch wisten ze niet de door Hals geschilderde karakters te evenaren. De Haarlemse schilder bleef uniek in zijn warme levendigheid.

"<yoastmark

"<yoastmark

Aspecten en thema’s van Frans Hals

De verschillende gekopieerde aspecten vormen de thema’s van de expositie ‘’Frans Hals en de modernen.’’ Zoals het vergelijken met het werk van de Haarlemse schilder voor wat betreft:
● Frontale poses: In zijn voornaam, ongedwongen en individuele portretten probeerden moderne meesters hem te evenaren of zelfs te overtreffen.
● Virtuositeit; De virtuoze penseelstreken van de Haarlemse meester  veronderstellen levendigheid en beweging. Met de komst van verf uit een tube pasten moderne kunstenaars zijn techniek toe. Omwille van de snelheid schilderden ze nat in nat. Zoals ook Edouard Manet deed.
● Kragenparade; met het herontdekken keerde de aandacht terug voor kragen. De los en vlot geschilderde kragen van de Haarlemse meester golden als voorbeeld. Vooral de grote molensteenkraag was populair.
● Kinderen; De schilder uit de Spaarbnestad blonk vooral uit in het schilderen van kinderen. Hij schilderde hen op hun mooist in al hun onschuld, ongedwongen en doorgaans met een uitgesproken lach.

Wist je dat?

Wist je dat de kragenparade terugkeert in de buitenexpositie ‘’Hals meets Vinci?’’. Geplaatst in de historische Schachelstraat verbindt ze de zojuist beschreven exposities met tekeningen van Leonardo da Vinci in het Teylers Museum. Fjodor C. Buijs schoot hiervoor foto’s van bekende Haarlemmers. Eerder schreef Buijs het boek ‘’Dienaren van de Kroon.’’

Kijk voor meer informatie over het Frans Hals Museum op hun website.

.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *